Vraag van de maand (6)

  • 0

Vraag van de maand (6)

In de nieuwe rubriek ‘Vraag van de maand’ beantwoordt ds. Arjan Berensen veelgestelde vragen over het kerkelijk leven. De vraag van deze maand: ‘Hoe zit het met al die verschillende liedbundels?’.

1,5 meter
Er staat zo’n 1,5 meter Nederlandse christelijke zangbundels op de boekenplanken van de pastorie. Dat geeft iets weer van de variëteit van het christelijk lied: over Gods liefde raakt een christen nooit uitgezongen. Een pessimistischer uitleg van het bestaan van zoveel liedbundels is, dat het eerder iets zegt over de verdeeldheid van de Nederlandse kerken…

Voor organisten, combo’s en andere muzikale gemeenteleden is www.kerkliedwiki.nl een schatkamer vol achtergrondinformatie.
Laten we een aantal veelgebruikte bundels in chronologische volgorde kort nalopen.

Oude Psalmberijming
Het bijbelboek Psalmen, in dichtregels op muziek gevat, gepubliceerd in 1773. In de loop van de eeuwen haast stilzwijgend aangevuld met ‘Eenige gezangen’ (een rubriekje vrije kerkliederen achterin elk Psalmboekje).

Bundel ’38
Wat in de volksmond ‘Bundel ’38’ is gaan heetten, werd ooit ‘Gezangen voor de Nederlandse Hervormde Kerk’ genoemd. De Hervormde synode gaf de bundel in 1938 vrij als opvolger van de ‘Eenige gezangen’. Voortaan waren de ‘Eenige gezangen’ uitgebreid naar ruim 300 liederen.

Liedboek ’73
Een collectief van dichters en kerkmusici publiceerde in 1973 een bundel met de naam ‘Liedboek voor de kerken’. De bundel bevat de Nieuwe Psalmberijming, die in 1968 na bijna 200 jaar de Oude Psalmberijming had ‘afgelost’. Daarnaast bevatte het Liedboek ’73 500 gezangen. Het Gezangengedeelte was ooit begonnen als revisie van de Bundel ’38 – maar in de eindselectie hebben de samenstellers uiteindelijk veel nieuw materiaal toegevoegd.

Evangelische Liedbundel (1999)
Het verschijnen van het Liedboek ’73 zorgde voor een nieuwe kerkmuzikale praktijk: gezangen werden – naast Psalmen – in de meerderheid van de kerken een gebruikelijke keuze. Toch bleef er een kloof bestaan tussen de kerkelijke liederen van het Liedboek en de christelijke liederen die vele christenen thuis zongen. Oudere generaties waren rond het harmonium grootgebracht met het zingen van gezangen uit de Bundel ’38, of met liederen van Johan de Heer. Jongeren leerden intussen de eerste ‘Opwekkingsliederen’.
Om de kloof tussen die twee ‘werelden’ te dichten, verscheen de Evangelische Liedbundel. De bundel bevat ruim 500 liederen, bedoeld als aanvulling bij Liedboek ’73.

Nieuw Liedboek (2014) en Hemelhoog
De nieuwste loot aan de stamboom van de kerkmuziek zijn het ‘Nieuwe Liedboek’ uit 2014, eventueel aangevuld met liedbundel Hemelhoog (de opvolger van de Evangelische Liedbundel).
Het Nieuwe Liedboek bevat dezelfde Psalmberijming als Liedboek ’73, aangevuld met 700 liederen van zeer uiteenlopende aard.


About Author

ds. Arjan Berensen

Predikant Witte Kerk Nieuw-Vennep.

Predikant in de praktijk