Vraag van de maand (1)

In de rubriek ‘Vraag van de maand’ beantwoordt ds. Arjan Berensen maandelijks een veelgestelde vraag over kerkelijke zaken. In de eerste twaalf afleveringen staat de eredienst centraal. Deze maand: ‘hoe zit het met het Klein Gloria?’.

KLEIN GLORIA
´Ere zij de Vader en de Zoon en de heilige Geest,
als in den beginne, nu en immer, en van eeuwigheid tot eeuwigheid, AMEN´.

Dat is de lofprijzing die bekend staat als het ´klein gloria´, en die in mijn gemeente in iedere morgendienst na votum en groet wordt gezongen. Het Latijnse woord ´gloria´ betekent: eer, roem. Een ‘gloria zingen’ is dus: God zingend lofprijzen voor wie Hij is. We zingen het als antwoord op de groet,
waarin ons van Godswege wordt aangezegd dat de Here ons nabij wil zijn met genade en vrede.

Het Klein Gloria kan onderscheiden worden van het ´groot Gloria´.
Daarmee is het Gloria in Excelsis Deo van de engelen in de kerstnacht bedoeld,
maar ook de ‘grote’ engelenzang tot Gods eer zoals die in Openbaring beschreven wordt.
Met een ´klein gloria´, zoals we dat ook in morgendiensten zingen,
wordt een meer algemene, korte lofverheffing op de Here God bedoeld.
Bijbelse voorbeelden van zulke ‘kleinere gloria’s’ vinden we bijvoorbeeld
terug na ieder van de vijf delen van het Psalmenboek.

Voor Gereformeerde Kerken is het ‘klein gloria’ relatief gezien een nieuwigheid.
Oudere gemeenteleden zullen zich de periode zonder ‘Klein Gloria’ nog
kunnen herinneren, terwijl vele zusterkerken in den lande het Klein-Gloria
als vast onderdeel van de eredienst juist alweer hebben vervangen door
een wekelijks gekozen loflied na Votum en Groet. Daarbij speelt ook
mee dat de Hervormde Gemeenten en Gereformeerde Kerken zich landelijk inmiddels hebben verenigd tot de Protestantse Kerk in Nederland: Hervormde Gemeenten kenden van oudsher het ‘klein gloria’ immers niet.

Het gloria accentueert het bijzondere en feestelijke van de kerkdienst. Van oudsher (want de gewoonte heeft op zichzelf enkele ‘oude papieren’ vanuit de kerkgeschiedenis) werd het dan ook weggelaten in tijden van versobering, boete en rouw. Vandaar ook dat in de meeste gemeentes die tot de PKN behoren, en die het gebruik van het gloria-zingen nog kennen, in de advents- en lijdenstijd ‘het Klein gloria’ juist niét zingen.
In de gemeente waar ik predikant mag zijn, de Gereformeerde Kerk van Enter, is indertijd echter besloten dat het Klein-Gloria ‘het hele jaar rond’ gezongen zou worden. Daar is ook wel iets voor te zeggen: God verdient onze lof, in voor- maar ook in tegenspoed. En: echte inkeer, verstilling doet onze ziel des te meer uitroepen tot God.

Eerder gepubliceerd in ‘Gereformeerd Kerkblad Enter’. Eventuele overname in uw kerkblad is toegestaan nadat u een berichtje heeft gestuurd. Ik stuur u dan de hele serie ‘Veelgestelde vragen’ als Word-document terug.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

AlphaOmega Captcha Classica  –  Enter Security Code